Rekabet Kurulu, burun spreyi pazarında hakim durumunu kötüye kullandığı gerekçesiyle Avixa İlaç Sanayi ve Ticaret AŞ hakkında yürüttüğü soruşturmayı tamamladı. Dışlayıcı ve sömürücü uygulamalarla hakim durumunu kötüye kullandığı tespit edilen şirkete, uzlaşma süreci sonunda yaklaşık 24 milyon lira idari para cezası verildi.
Karar, tüketicilerin ilaçlara rekabetçi koşullarda erişiminin sağlanması ve kamu kaynaklarının korunması amacıyla başlatılan kapsamlı bir inceleme sürecinin ardından geldi. Soruşturma, Avixa İlaç ile aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan Avigem İlaç Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin dağıtımını üstlendiği ürünler üzerinden yürütüldü.
Aynı Formüldeki İki Ürün, Farklı Piyasa Stratejisi
Soruşturma kapsamında, ekonomik bütünlüğün dağıtımını yaptığı iki burun spreyine yönelik uygulamalar mercek altına alınmış; içerikleri ve formülleri aynı olan iki ilaçtan birinin piyasaya yeterli miktarda sunulmadığı tespit edilmişti. İçeriği ve formülü aynı iki ilaçtan Sosyal Güvenlik Kurumu’na daha yüksek iskonto uygulanan ürünün pazar payının yüzde 1’in altında tutulduğu belirlendi.
Aynı teşebbüs tarafından piyasaya sürülen içerikleri ve formülü aynı olan iki ilaçtan biri için SGK geri ödeme programı kapsamında daha yüksek iskonto uygulanmasına karşın, yüzde 1 pazar payının altında tutulması nedeniyle söz konusu ürünün bant hesabı dışında kaldığı görüldü. Bu yolla, kamu kaynaklarına daha az yük bindirebilecek uygun fiyatlı ürün fiilen piyasadan uzak tutuldu.
Rakiplerin Pazara Girişi Engellendi
Soruşturma, çift etken maddeli burun spreyleri alanında rakiplerinin pazara girişini engellemek ve ortak pazarlama anlaşması kapsamında dağıtımını gerçekleştirdiği iki burun spreyinden birini piyasaya vermeyerek kamu zararına yol açmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesinin ihlal edildiği iddialarıyla başlatılmıştı. Kurul, yapılan tespitler ışığında ihlalin varlığına hükmederek yaptırım kararı aldı.
Uzlaşma Mekanizması Devrede
Cezanın uzlaşma süreci sonunda kesinleşmesi dikkat çekici bir ayrıntı olarak öne çıktı. Rekabet Kurulu’nun son dönemde giderek daha sık başvurduğu uzlaşma yöntemi, soruşturma sürecinin kısaltılmasını ve idari para cezalarında belirli oranda indirim uygulanmasını mümkün kılıyor. Avixa İlaç’ın da bu mekanizmayı tercih ederek sürece dahil olduğu anlaşılıyor.
Kurul’un kararı, ilaç sektöründe hakim durumun kötüye kullanılmasına yönelik denetimlerin süreceğine ilişkin güçlü bir sinyal olarak değerlendiriliyor. Özellikle SGK geri ödeme sistemine yönelik stratejik fiyatlama ve arz yönetimi uygulamalarının rekabet otoritesinin radarında olduğu bir kez daha teyit edilmiş oldu.
