İngiltere'de Konut Talebi Jeopolitik Gerilimle Azaldı
İngiltere'de konut piyasası, Orta Doğu'daki çatışmaların yol açtığı küresel belirsizlik ortamında ciddi bir ivme kaybı yaşıyor. Şubat ayında yeni konut alıcı talebi, Aralık 2023'ten bu yana en düşük seviyeye geriledi. Piyasadaki bu daralmanın arkasında, jeopolitik gerilimlerin tetiklediği enerji fiyatlarındaki artış ve mortgage faizlerinde yaşanan yükseliş bulunuyor. Halifax verilerine göre, İngiltere'de konut fiyatları Şubat ayında %0,3 artışla 301.151 sterlin seviyesine ulaşarak rekor kırmıştı. Ancak bu yükselişe rağmen, İran savaşının yarattığı küresel ekonomik belirsizlik, konut piyasasında alıcı talebini önemli ölçüde düşürdü.
Moneyfacts'in yayınladığı verilere göre, iki yıllık sabit faizli mortgage oranları %5'in üzerine çıkarak Ağustos ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Son iki günde yaklaşık 472 konut kredisi ürünü piyasadan çekilirken, bu durum 2022 yılındaki mini bütçe krizinden bu yana en büyük dalgalanma olarak kaydedildi. Bölgesel olarak konut piyasasında önemli farklılıklar göze çarpıyor. Londra ve Güneydoğu İngiltere'de konut fiyatları sırasıyla %1 ve %2,2 düşüş gösterirken, Kuzey İrlanda %6,3'lük yıllık artışla en güçlü performansı sergiliyor. İngiltere'nin kuzeydoğusu ve kuzeybatısı da sırasıyla %3,5 ve %2,9 artışla olumlu bir tablo çiziyor. Bu bölgesel farklılıklar, ekonomik belirsizliğin etkilerinin ülke genelinde eşit dağılmadığını gösteriyor.
Knight Frank'in konut araştırmaları başkanı Tom Bill, "Orta Doğu'daki çatışmanın uzaması, enflasyon risklerini artırarak faiz indirimi beklentilerini erteleyebilir ve alıcı güvenini daha da zayıflatabilir" değerlendirmesinde bulundu. Nitekim, İngiltere Merkez Bankası'nın bu yıl içinde faiz indirimine gideceği beklentileri, artan petrol fiyatlarının enflasyonist baskıları artırması nedeniyle zayıflamış durumda. Petrol varil fiyatı, savaş öncesine göre %20'den fazla artarak 89 dolar seviyesine yükseldi. Mortgage sağlayıcıları, değişen piyasa koşullarına hızla tepki vermeye başladı. HSBC ve Nationwide gibi büyük kredi kuruluşları borçlanma maliyetlerini artırırken, mevcut mortgage sahipleri için bazı çözümler de sunuluyor.
Trinity Financial'dan Aaron Strutt, "Çoğu kredi kuruluşu, mevcut mortgage müşterilerinin sabit veya değişken oranları sona ermeden dört ay önce yeni bir oran belirlemelerine izin veriyor" açıklamasında bulundu. Ekonomistler, jeopolitik gerilimlerin hafiflemesi halinde yıl içinde konut piyasasında kademeli bir toparlanma beklerken, çatışmanın uzaması durumunda bu toparlanmanın sınırlı kalacağını öngörüyor.
