Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yılın ilk yarısında piyasa dalgalanmalarıyla birlikte yoğunlaşan döviz satışlarını son haftalarda gerçekleştirdiği güçlü alımlarla önemli ölçüde geri sardı. Analitik bilanço verilerine dayanan hesaplamalara göre kritik dönemde piyasaya verilen net dövizin bakiyesi 6,6 milyar dolara kadar geriledi.
Mart ayında yaşanan sert dalgalanma sürecinde Merkez Bankası'nın piyasaya yaklaşık 51 milyar dolarlık döviz sattığı hatırlatılırken, nisan başından itibaren gerçekleştirilen toplam döviz alımının yaklaşık 34 milyar dolara ulaştığı hesaplanıyor. Böylece rezerv yeniden inşa süreci belirgin biçimde hızlanırken kur üzerindeki baskı da ölçülü biçimde hafifledi.
Rezervlerde Toparlanma İvmesi Güçleniyor
Ağustos ayına ait veriler, rezerv biriktirme sürecinin ivme kazandığını ortaya koyuyor. 7 Ağustos haftasında TCMB'nin brüt rezervleri 13,9 milyar dolar artarak 164,4 milyar dolardan yaklaşık 178,4 milyar dolara yükseldi. Net rezervlerdeki artış 8,8 milyar dolar oldu ve net rezervler yaklaşık 54,2 milyar dolardan 63 milyar dolara ulaştı. Piyasanın yakından takip ettiği swap hariç net rezervler ise 31 Temmuz haftasında 40,8 milyar dolar iken geçen hafta 50,6 milyar dolar seviyesine yükseldi.
Toparlanma yalnızca değerleme etkisinden kaynaklanmadı. 7 Ağustos haftasında swap hariç net rezervler 9,4 milyar dolar artarken, altın fiyatlarındaki yükselişin etkisi çıkarıldığında dahi artış 5,6 milyar doları buldu. Bu tablo, Merkez Bankası'nın piyasadan aktif biçimde döviz topladığına işaret ediyor.
Swap Kanalı ve Yabancı İlgisi Rezervleri Destekliyor
Merkez Bankası'nın söz konusu haftanın ilk üç gününde yaklaşık 4,2 milyar dolarlık döviz aldığı hesaplanıyor. Yabancı yatırımcıların Türk lirası cinsi tahvillere olan ilgisinin altı ayın zirvesine çıkması ve swap kanalından sağlanan girişlerin hızlanması, rezerv birikimini destekleyen başlıca faktörler arasında öne çıkıyor. Öte yandan yurtiçi yerleşiklerin döviz talebindeki artış ve dolarizasyon oranının yeniden yükselişe geçmesi ise risk unsurları arasında değerlendiriliyor.
Kritik Dönem Öncesine Kıyasla Tablo
Son haftalarda gözlenen güçlü toparlanmaya rağmen rezervlerin, mart ayında yaşanan siyasi ve piyasa gerilimleri öncesindeki seviyesinin yaklaşık 25 milyar dolar altında kaldığı görülüyor. Söz konusu dönemde TCMB'nin net rezervleri yaklaşık 5 milyar dolar azalarak 47 milyar dolara gerilemiş, swap hariç net rezervler ise 8,5 milyar dolarlık düşüşle 29 milyar dolara inmişti. Bu tabloya rağmen izlenen istikrarlı alım politikasıyla kayıpların önemli bölümünün telafi edildiği dikkat çekiyor.
Ekonomistler, faiz indirimi beklentileri ve enflasyon patikasına ilişkin sinyallerin önümüzdeki dönemde rezerv birikiminin sürdürülebilirliği açısından belirleyici olacağını vurguluyor. Merkez Bankası'nın döviz alımlarını temkinli bir şekilde sürdürmesi ve swap dışı rezerv kaleminin güçlendirilmesi, orta vadeli para politikası kredibilitesi açısından kritik önem taşıyor.
